Όλες ίσως έχουμε νιώσει κάποιες φορές στη ζωή μας για μικρές περιόδους, μια  ανεξήγητα έντονη στενοχώρια, μια θλίψη, μια  έλλειψη διάθεσης, την ανάγκη να αποτραβηχτούμε και να κλειστούμε στον εαυτό μας. Ιδίως όταν αντιμετωπίζαμε μια απώλεια ή  άλλες δυσκολίες στην καθημερινότητά μας,  όπως ένα προσωπικό πλήγμα στην αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμησή μας.

Είναι γεγονός ότι πρόσφατα βιώνουμε στη χώρα  μας μια κοινωνική  πραγματικότητα  που  μας  επιβαρύνει ψυχολογικά και μας φέρνει όλο και συχνότερα αντιμέτωπες με δύσκολες και δυσάρεστες καταστάσεις, όπως την οικονομική ύφεση, την εργασιακή αβεβαιότητα, την αλλαγή εν τέλει του τρόπου ζωής μας. Η θλίψη μπορεί να ακολουθήσει μετά από τέτοιες αλλαγές,  στους περισσότερους από εμάς, σαν ένα στάδιο στην προσπάθεια προσαρμογής στην καινούργια πραγματικότητα.

Όταν όμως τα συναισθήματα της ματαίωσης, του θυμού, της απελπισίας και της απαξίας διαρκούν για πολλές ημέρες ή ακόμα και εβδομάδες και μας καθιστούν δυσλειτουργικές  παρεμβαίνοντας στην καθημερινότητα μας, τότε, σύμφωνα με τη σύμβουλο ψυχικής υγείας Κάτια Δημητρίου,  μπορεί να έχουμε περάσει σε ένα στάδιο  βαθύτερο από αυτό της απλής θλίψης, σε αυτό της κλινικής κατάθλιψης, την οποία θα διαγνώσει ο γιατρός και η οποία όμως είναι μια κατάσταση που πρέπει και μπορεί να αντιμετωπιστεί και τελικά να θεραπευτεί.

Πώς όμως θα διακρίνουμε τα συμπτώματα της κατάθλιψης;

Σύμφωνα με το διαγνωστικό  εγχειρίδιο για την ταξινόμηση των ψυχιατρικών διαταραχών που εκδίδεται από την Αμερικανική Ψυχιατρική Ένωση έχουμε κατάθλιψη όταν βιώνουμε τουλάχιστον 5 από τα παρακάτω συμπτώματα ταυτόχρονα:

-Νιώθουμε θλίψη σχεδόν ολόκληρη τη μέρα και κυρίως το πρωί.

-Νιώθουμε κούραση και έλλειψη ενέργειας σχεδόν ολόκληρη τη μέρα.

-Νιώθουμε ότι δεν αξίζουμε ή νιώθουμε ενοχές σχεδόν ολόκληρη τη μέρα.

-Νιώθουμε δυσκολία συγκέντρωσης, αναποφασιστικότητα.

-Δεν μπορούμε να κοιμηθούμε ή κοιμόμαστε πολλές ώρες σχεδόν κάθε μέρα.

-Νιώθουμε σημαντικά μειωμένο το ενδιαφέρον μας και καμία ευχαρίστηση για οποιαδήποτε δραστηριότητα μας, σχεδόν κάθε μέρα.

-Κάνουμε επαναλαμβανόμενες σκέψεις για το θάνατο ή την αυτοκτονία (και όχι απλά φοβόμαστε το θάνατο).

-Νιώθουμε ανήσυχες ή ότι κινούμαστε σε αργούς ρυθμούς.

-Έχουμε χάσει ή έχουμε πάρει πολύ βάρος.

Μια πολύ σημαντική ένδειξη είναι η απώλεια  της διάθεσής μας ή του ενδιαφέροντός μας για  πράγματα που παλιά αγαπούσαμε να κάνουμε. Επίσης η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί  σαν θυμός και αποθάρρυνση και όχι σαν θλίψη.

Για να υπάρξει διάγνωση κατάθλιψης θα πρέπει τα συμπτώματα αυτά να τα βιώνουμε το  μεγαλύτερο μέρος της ημέρας ή ολόκληρη την  ημέρα για τουλάχιστον 2 εβδομάδες.  Επιπρόσθετα, τα συμπτώματα θα πρέπει να μας προκαλούν σημαντική δυσφορία ή δυσλειτουργία. Δεν θα πρέπει να οφείλονται  στην άμεση επίδραση μιας ουσίας, πχ ενός  φαρμάκου ή ναρκωτικού. Ούτε να οφείλονται σε  μια ιατρική κατάσταση όπως πχ ο υποθυρεοειδισμός. Ενώ συμπτώματα που  προκύπτουν σε  διάστημα  2 μηνών  από  την  απώλεια  αγαπημένου προσώπου δεν  θα  πρέπει να θεωρηθούν συμπτώματα κλινικής κατάθλιψης.